Opracowanie modelowych programów praktycznej nauki zawodu i zasad kształcenia

Jednym z zidentyfikowanych problemów w obszarze praktycznego kształcenia zawodowego jest brak wskazania konkretnego sposobu realizacji tego typy działań edukacyjnych. Obecne stosowane standardy w tej kwestii pozostawiają szkołą oraz pracodawcą, duża autonomię i dowolność w tym obszarze. Biorąc pod uwagę wyniki z egzaminów z poszczególnych kwalifikacji zawodowych, szkoły nie zawsze wybierają najefektywniejszy model kształcenia. Wynika to w głównej mierze z dużej kosztochłonności kształcenia w ramach danych zawodowych co następnie ma przełożenie na jakość i poziom edukacji zawodowej.

W ramach niniejszego zadania zamierzamy bezpośrednio zwrócić uwagę na ten problem i opracować narzędzie w postaci modelowego programu realizacji praktycznej nauki zawodu. Modelu stawiającego na wysoką jakość kształcenia, możliwie najbardziej zbliżonego do realnych warunków pracy. Szablonu do zastosowania przez szereg podmiotów biorących aktywny udział w kształceniu zawodowym.

Na bazie wcześniej zdobytych informacji w ramach badania kosztochłonności, Beneficjent przy wsparciu zespołu ekspertów, stworzy 2 modelowe programy realizacji praktycznej nauki zawodu. Będą to odpowiednio:

  1. Model I – dla kształcenia na linii SZKOŁA – PRACODAWCA,
  2. Model II – dla kształcenia na linii SZKOLA – CENTRUM KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO – PRACODAWCA.

Opracowane zostaną po 2 modele dla każdego zawodu w branży. W trakcie prac nad przygotowaniem modelu zostaną zaangażowani przedstawiciele szkół (dyrektorzy placówek) oraz przedsiębiorcy. Zakłada się prowadzenie konsultacji z w/w podmiotami w formie warsztatów w czasie których będzie prowadzona dyskusja nad zmianami w zakresie praktycznej nauki zawodu.

Po przygotowaniu wstępnych wersji modeli, zostaną one przekazane do konsultacji i akceptacji przez Ministerstwo Edukacji Narodowej.  Po zatwierdzeniu wersji finalnych, przedmiotowe modele zostaną opracowane w jednolitej formie graficznej oraz przygotowane do publikacji i rozpowszechniania w formie papierowej oraz elektronicznej.

Zakończenie prac nad modelem praktycznej nauki zawodu wiązać się będzie z rozpoczęciem działań nad przygotowaniem zasad jakości kształcenia praktycznego. Zasad, które będą bazować na doświadczeniach wypracowanych w ramach inicjatyw:

  1. TRIFT (Leonardo-da-Vinci-Transfer Innowacji-Projektu),
  2. VQTS (System Transferu Kwalifikacji Zawodowych).

Stworzone zasady jakości obejmować będą m.in. matrycę kompetencji. Umożliwi ona porównywalność oraz zapewni większą przejrzystość profili kompetencyjnych w ramach różnych kierunków kształcenia i osób, będących podmiotem danego kształcenia. W ramach matrycy uwzględnione zostaną obszary kompetencji w oparciu o podstawowe zadania związane z wykonywaniem obowiązków w danym zawodzie. Działanie to pozwoli na stworzenie etapów rozwoju danych kompetencji w ramach matrycy.

Oprócz tego matryca zawierać będzie informacje na temat profili kompetencji dla każdego ze wskazanych zawodów. Profile kompetencji zawierać będą wymagania dotyczące kompetencji w zakresie aktualnego oraz przyszłego kształcenia zawodowego. Matryca również, będzie zawierać wytyczne w zakresie kompetencji określających danego pracownika lub wskazanie wymagań dla pracodawców.

Podsumowując, efektem końcowym niniejszego zadania będzie Matryca Kompetencji obejmująca obszary kompetencji kształcenia zawodowego do poziomu ERK4 (Europejskie Ramy Kwalifikacji Poziom 4). Matryca składać się będzie z:

  • opisu podstawowych zadań roboczych (obszary kompetencji),
  • opisu kompetencji dla każdego głównego zadania roboczego,
  • opisu kompetencji dla każdego etapu rozwoju kompetencji zawodowych.

Po opracowaniu matrycy kompetencji, Beneficjent przystąpi do procesu mapowania profili poszczególnych kompetencji przyporządkowanych do danego zawodu. Mapowanie obejmie szkolenie zawodowe, dalszą edukację w tym obszarze i związane z nimi kwalifikacje oraz certyfikaty.

Zakłada się również przygotowanie poradnika do zasad jakości praktycznego kształcenia zawodowego dla każdej w wybranych branż. Dokument zawierać będzie narzędzia walidacji oraz oceny obejmujące między innymi:

  • kwestionariusz samooceny
  • formularz refleksji ucznia oraz nauczania kształcenia zawodowego,
  • ocena pracodawców
  • ocena kompetencji pracowniczych

Łącznie, wszystkie wyżej wymienione narzędzie docelowo stworzą model oparty na metodzie oceny pracowniczej 360 stopni. Modelu którego celem będzie pozyskanie dotyczących tego jakie są predyspozycje uczniów/pracowników na danym stanowisku pracy, w konkretnym miejscu pracy postrzegane jako pożądane przez pracodawców.

Na podstawie wykorzystania powyższych narzędzie powstaną indywidualne profile oceny ucznia wraz z możliwością ich łatwego porównania do określonych standardów branżowych. Każdy uczeń będzie miał możliwość porównania swoich wyników z ustalonym wzorcem. Dzięki temu otrzyma on, jasny i klarowny przekaz dotyczący tego jakie musi podjąć kroki, aby poprawić swoje wyniki edukacyjne związane z kształceniem zawodowym.

Wypracowane narzędzie będzie również uwzględniać zadania z zakresu oceny szkoły w zakresie jakości i skuteczności prowadzonej edukacji zawodowej. Model pozwoli na łatwe porównywanie się do się do innych szkół stosujących model i mierzyć dokładnie poziom odchylenia od przyjętych wzorców.

W ramach projektu zaplanowano konkurs dla szkól oraz pracodawców, którzy będą najlepiej realizować praktyczne kształcenie zawodowe przy wykorzystaniu nowo opracowanych narzędzi.